Stefan Treuchel
TREUCHEL Stefan Zygmunt Franciszek, Stephanus (1911 – 2004), ksiądz, więzień obozu w Auschwitz i Dachau, redaktor prasy katolickiej, duszpasterz polonijny we Francji, radca regii francuskiej, profesor gimnazjum w Chevilly i dyrektor gimnazjum w Osny, superior regii 1958-61, rekolekcjonista
Urodził się 22 VIII 1911 w Hanowerze (Niemcy), w dzielnicy Linden, w parafii św. Elżbiety, jako syn urzędnika gazowni miejskiej Stanisława i Anny z d. Jastrzębiec-Kozłowska. Jego ojciec należał do „Sokoła”, a w czasie I wojny światowej walczył na froncie niemieckim. Gdy w 1918 odrodziła się Polska, wyruszył potajemnie w Poznańskie i uczestniczył w walkach o przyłączenie Pomorza do Polski i w organizowaniu administracji. Wówczas też rodzina Stefana przeniosła się do Ostrzeszowa, skąd pochodziła jego matka, a następnie do Łabiszyna n. Notecią. W 1925 rozpoczął naukę w gimnazjum w Sucharach, którą przerwał w 1927 z powodu jaglicy, by po roku powrócić i ukończyć VI klasę. Następnie 15 VIII 1930 wstąpił do nowicjatu pallotyńskiego w Sucharach, a 19 III 1932 złożył pierwszą konsekrację. Klasę VII i VIII gimnazjum kończył już w wadowickim Collegium Marianum, składając tam w 1933 maturę na prawach państwowych. Nauki filozoficzne studiował w Sucharach i Kleczy Dolnej, a teologię w Sucharach i Ołtarzewie. Przełożeni zaproponowali mu studia na rzymskim Biblicum, ale nie czuł powołania do nauki (interesowało go natomiast duszpasterstwo chorych w szpitalach i więzieniach).
Święcenia kapłańskie otrzymał 11 VI 1938 z rąk abpa Stanisława Galla w katedrze warszawskiej i został przeznaczony do pracy redakcyjnej w Warszawie. Redagował „Rodzinę Polską” oraz „Przegląd Katolicki”. Kiedy pod koniec VI 1939 redaktor naczelny tych czasopism wyjechał do Paryża, przejął ich redagowanie pod opieką ks. Franciszka Bogdana (redaktor naczelny ks. Ignacy Olszewski przebywał wtedy za granicą). Po wybuchu II wojny światowej został 7 IX kapelanem w Warszawie, w Szpitalu Ubezpieczeń Społecznych na Solcu (po ks. Kazimierzu Mielewskim); do 17 IX był kapelanem sióstr zmartwychwstanek przy ul. Mokotowskiej. Po oficjalnym wejściu Niemców do Warszawy 2 X 1939 został uwięziony na Pawiaku, gdzie przebywał do 15 X. Po wyjściu związał się z konspiracją wojskową, jako kapelan Związku Walki Zbrojnej. W V 1940 został kapelanem Szpitala Czerwonego Krzyża przy ul. Smolnej 6 na Powiślu. Gestapo aresztowało go 17 IX 1940, a po straszliwym przesłuchaniu i torturach przy al. Szucha znalazł się powtórnie na Pawiaku, skąd wywieziono go do Auschwitz. Przybył tam dokładnie 24 XI 1940. Jednak już 12 XII tego roku przewieziono go do Dachau. Przebywał tam do 29 IV 1945, czyli do wyzwolenia obozu przez wojska amerykańskie. W obozie był przedmiotem pseudonaukowych eksperymentów medycznych; 24 XI 1942 wszczepiono mu malarię. Nosił numer 22 217.
Po wyzwoleniu obozu został we Francji. Miał pozostać tam przez rok, aby się podleczyć i przygotować potrzebne dokumenty na studia historii Kościoła i hagiografii. Miał też opracować żywot założyciela, dzieje prowincji polskiej i regii francuskiej, czego jednak nie wykonał z powodu pracy w gimnazjum i pełnienia funkcji superiora regii. Bezpośrednio po powrocie z Dachau zaczął pisać w miesięczniku „Głos Misjonarza” poczytną Kronikę Franka Latopisa (od numeru 7/8 1945), umieszczając w niej wydarzenia z życia gimnazjum księży pallotynów w Chevilly, gdzie był też profesorem. Od numeru 10. pisał opowiadania, artykuły na temat wiary i obyczajów. W Chevilly założył w 1945 i prowadził jako podharcmistrz drużynę ZHP; liczyła ona 50 harcerzy i pozostawała w ścisłym kontakcie z ZHP we Francji. Jednocześnie prowadził objazdową pracę duszpasterską na rzecz Polonii w różnych wsiach i miastach okolicznych departamentów. Po przeniesieniu gimnazjum do Osny pracował tam jako profesor oraz przez 6 lat pełnił obowiązki dyrektora Gimnazjum św. Stanisława Kostki, z funkcji zrezygnował z powodów zdrowotnych. W 1963 tak pisał na temat gimnazjum: „Miało służyć […] również powołaniom kapłańskim. W całości, po 20 latach istnienia tegoż gimnazjum, wyszło z niego 8 księży, z których 4 jest pallotynami, dwóch zaparło się polskości mimo nazwisk czysto polskich, a dwóch trochę robi coś dla Polski. […] obecnie na 115 uczniów jest 100 rodowitych Francuzów z Osny. […] polskość we Francji straszliwie się kurczy. Starzy wymierają, młodzi nie uczą się polskiego i stają się Francuzami. My zaś ani ich, ani Francuzów nie rozumiemy! […] Zupełnie inny świat, inne podejście do spraw, inna mentalność […]. To samo w stosunku do księży”.
Prócz tego redagował „Głos Misjonarza” (od II 1946 jako redaktor odpowiedzialny; od XII 1947 redaktor naczelny), od 1947 „Naszą Rodzinę”, którą kierował do 1965 (druk w Chevilly, a potem w Paryżu; od 1952 wychodził „Kalendarz Naszej Rodziny” w nakładzie 10 000 egz.) i pismo „Rycerzyk. Le Croisé”. Od III 1958 do III 1961 był superiorem regii francuskiej. Przez wiele lat był duszpasterzem polskim w różnych diecezjach Francji (w latach 1965-68 był proboszczem w Oignies, a 1977-87 dojeżdżał na coniedzielne msze do Amiens). W 1998 przeżywał w Ołtarzewie diamentowy jubileusz kapłaństwa (z ks. J. Klocem, E. Weronem i W. Zbłowskim). Dziękczynnej Eucharystii przewodniczył bp Władysław Miziołek. Ostatnie lata swego życia spędził w Osny i tam zmarł rankiem 17 III 2004 i tam też został pochowany 20 III na pallotyńskim cmentarzu.
Fotografia dolna 1: Archiwum Regii Miłosierdzia Bożego w Paryżu
Fotografia dolna 2: 11 VI 1938. Święcenia kapłańskie. Księża siedzący od lewej: Treuchel S., Wojak Stanisław, Hereśniak Stanisław, Wiekiera Józef, profesor seminarium Szambelańczyk Jan, rektor Wierzbica Stanisław, Bryja Franciszek, Wroński Jan, Jurkiewicz Cezary i Bartkowiak Wiktor. Księża stojący od lewej: Kosiedowski Jan, Popielas Henryk, Zbłowski Władysław, Marciniak Bruno, Weron Eugeniusz, Wiater Bronisław, Pęzioł Jan i Kloc Józef, Archiwum Prowincji Chrystusa Króla w Warszawie
Fotografia dolna 3: Kościół w Amiens
Fotografia dolna 4: Chevilly 1945/46. Skauci im. Ks. S. Skorupki ze swym harcmistrzem ks. Treuchlem
Fotografia dolna 5: Ks. Treuchel odprawia w Osny Mszę św.
Ostatnio zmodyfikowano: 12 stycznia 2015
Tekst biogramu: Tylus Stanisław, Leksykon polskich pallotynów (1915-2012), Ząbki 2013, 544-546
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire